درمان سرفه و گلودرد با روش های خانگی و موثر
سرفه و گلودرد از شایع ترین مشکلات دستگاه تنفسی هستند. گاهی منشا ویروسی دارند و ظرف چندروز تا یک هفته بهبود می یابند. اما گاهی هم ادامه پیدا می کنند، حاد می شوند و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند. برای کم کردن علائم می توان از یک سری روش های خانگی معجزه آسا برای بهبودی سرفه و گلودرد استفاده کرد. برخی دمنوش های گیاهی، روش های سلامت و کارهای ساده ای مانند یک دوش آب گرم کمک کننده هستند. در این مقاله به شما یاد می دهیم که بسته به نوع سرفه و گلودرد از چه روش های خانگی برای بهبود می توان استفاده کرد. ترکیباتی مانند عسل و لیمو، غرغره آب نمک یا داروهای بدون نسخه را بررسی می کنیم. تنها پیدا کردن روش های درمان حائز اهمیت نیست؛ باید اشتباهات رایج و درمان های خانگی ممنوع برای کودکان را هم بدانیم.
گلودرد یکی از علائم شایع بیماری در دستگاه تنفسی است. معمولا زمانی گلودرد می گیریم که بافت های داخل گلو دچار التهاب یا تحریک شوند. این التهاب گاهی به دلیل یک عفونت ساده و گاهی نتیجه عواملی مثل آلرژی، خشکی هوا، رفلاکس معده است. در بعضی موارد احساس سوزش و زخم در گلو به دلیل حرف زدن طولانی مدت با صدای بلند است به همین دلیل، گلودرد همیشه نشانه عفونت نیست. برای پیدا کردن علت گلودرد و سرفه هایتان باید علائم کامل و مدت زمان نشانه ها را بشناسید.
در اکثر موارد گلودرد به عفونت های ویروسی مربوط می شود. ویروس هایی که باعث سرماخوردگی یا آنفلوآنزا می شوند، از مهم ترین عوامل ایجاد التهاب در گلو به شمار می روند. اگر گلودرد بخاطر عفونت ویروسی باشد، معمولا با آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه، سرفه، گرفتگی صدا، خستگی، تب یا بدن درد همراه است. بیشتر گلودردهای ویروسی بدون نیاز به آنتی بیوتیک و با گذشت زمان برطرف می شوند.
2- عفونت های باکتریایی و گلودرد استرپتوکوکی
اگرچه ویروس ها عامل اصلی گلودرد هستند، برخی عفونت های باکتریایی هم می توانند باعث التهاب گلو شوند. یکی از شناخته شده ترین عفونت های باکتریایی ناشی از نوعی باکتری استرپتوکوکی است. این نوع گلودرد با شروع ناگهانی درد، تب، قرمزی و تورم لوزه ها، تورم غدد لنفاوی گردن و گاهی لکه های سفید روی لوزه ها همراه است. تشخیص گلودرد استرپتوکوکی معمولا به آزمایش نیاز دارد. در صورت تشخیص عفونت، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند. این نوع عفونت معمولا نشانه های سرماخوردگی مانند سرفه و آبریزش بینی را ندارد.
گاهی گلودرد بدون وجود هیچ عفونتی ایجاد می شود. آلرژی به موادی مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، کپک یا شوره حیوانات، باعث افزایش ترشحات بینی می شود. بخشی از این ترشحات به جای خارج شدن از بینی، به پشت گلو می رود. در تماس بودن این ترشحات با بافت گلو باعث احساس خراش، سوزش و ناراحتی می شود. فرد ممکن است برای پاک کردن این ترشحات مرتبا گلوی خود را صاف کند یا سرفه کند. خود این رفتار می تواند تحریک گلو را بیشتر کند.
خشکی هوا رطوبت طبیعی مخاط گلو را کاهش می دهد و احساس خشکی و خراش ایجاد می کند. علاوه براین تنفس مداوم از راه دهان نیز می تواند همین اثر را داشته باشد. زمان هایی که بینی به دلیل سرماخوردگی، آلرژی یا گرفتگی سینوس ها بسته است، از راه دهان نفس می کشید. در چنین شرایطی صبح ها با احساس خشکی یا درد گلو از خواب بیدار می شوید، حتی اگر عفونت فعالی نداشته باشید.
گلو در برابر مواد تحریک کننده موجود در هوا حساس است. دود سیگار، دود دست دوم، برخی مواد شیمیایی، گرد و غبار و آلودگی هوا مخاط گلو را تحریک می کنند. این تحریک باعث ایجاد درد یا سوزش در گلو می شود. این نوع گلودرد در فردی که به طور مداوم در معرض این عوامل قرار دارد، بیشتر دیده می شود. بنابراین همیشه نباید برای گلودردهای مکرر فقط به دنبال عفونت بود.
یکی از دلایلی که می تواند باعث گلودرد شود، بازگشت محتویات معده به سمت مری و گلو است. اسید معده بافت حساس گلو را تحریک می کند. این تحریک باعث احساس سوزش، درد، وجود توده در گلو یا گرفتگی صدا می شود.
گلودرد همیشه نشانه ای از داخل بدن نیست. صحبت کردن طولانی، فریاد زدن، آواز خواندن یا استفاده شدید و مداوم از صدا باعث فشار به عضلات و بافت های اطراف گلو و حنجره می شود. در این حالت فرد علاوه بر احساس درد یا خشکی گلو، دچار گرفتگی صدا هم می شود.
التهاب لوزه ها نیز می تواند با گلودرد همراه باشد. التهاب لوزه ها ممکن است ویروسی یا باکتریایی باشد. در این شرایط، تورم و قرمزی لوزه ها، درد هنگام بلع و گاهی تب یا تورم غدد لنفاوی گردن دیده می شود.

هیچ درمان خانگی ای نمی تواند همه انواع گلو درد را فوری و قطعی درمان کند. اما بعضی روش ها می توانند درد، سوزش و تحریک گلو را کاهش دهند و تحمل علائم را آسان تر کنند.
عسل سطح گلو را تا حدی پوشش و تحریک آن را کاهش می دهد. برای بزرگسالان و کودکان بالای یک سال، مصرف مقدار کمی عسل برای تسکین سرفه و ناراحتی گلو مفید است. یک قاشق عسل را در یک لیوان آب گرم یا شیر مخلوط کرده و قبل از خواب مصرف کنید.
توجه: عسل برای کودکان زیر یک سال ممنوع است.
غرغره آب نمک گرم یکی از روش های ساده برای کاهش ناراحتی گلو است. مقدار کمی نمک را در یک لیوان آب گرم حل کنید و چند بار در روز غرغره کنید. توجه کنید که محلول را قورت ندهید. این روش بیشتر برای تسکین موقت گلودرد مناسب است و عامل اصلی بیماری را از بین نمی برد.
مایعات گرم می توانند احساس خشکی و خراش گلو را کاهش دهند. آب ولرم، سوپ یا نوشیدنی های بدون کافئین گزینه های مناسبی هستند. دمای نوشیدنی باید قابل تحمل باشد. نوشیدنی بسیار داغ بافت گلو را بیشتر تحریک می کند.
اگر گلودردتان با خشکی هوا تشدید می شود، افزایش رطوبت محیط به کاهش خشکی و تحریک مخاط کمک خواهد کرد. دقت کنید که رطوبت محیط بیش از حد بالا نرود، زیرا رطوبت زیاد می تواند شرایط مناسبی برای رشد کپک ایجاد کند.
مکیدن آب نبات سفت یا قرص های مکیدنی باعث افزایش ترشح بزاق و مرطوب ماندن گلو می شود. در نتیجه احساس خشکی و تحریک را کمتر می کند. برای کودکان خردسال به دلیل خطر خفگی این روش مناسب نیست.
اگر گلودرد به دلیل زیاد حرف زدن باشد، کاهش صحبت کردن و پرهیز از فریاد زدن می تواند به کاهش فشار روی حنجره کمک کند. توجه کنید که صحبت کردن با صدای خیلی آهسته یا پچ پچ کردن هم لزوما بهتر نیست و به حنجره فشار وارد می کند.
دود سیگارو قلیان، عطرهای بسیار تند، مواد شیمیایی و هوای آلوده گلو را بیشتر تحریک می کنند. در زمان گلودرد، دور ماندن از این عوامل می تواند روند خوب شدن را افزایش دهد.
چند قطره روغن اکالیپتوس را به آب در حال جوش اضافه کنید و بخار آن را استنشاق کنید. این کار باعث باز شدن مجاری تنفسی می شود.
این ترکیب برای تسکین گلودرد کاملا مفید و آرام کننده است.
یک قاشق غذاخوری سرکه سیب را با یک قاشق عسل ترکیب کرده و بنوشید. علاوه بر این می توانید با غرغره کردن سرکه سیب درد گلو را کاهش دهید.
از بین دمنوش های گیاهی آویشن و اسطوخودوس برای گلو درد توصیه می شوند. این دو دمنوش گلو درد را نرم و تسکین می دهند.
درمان خانگی سرفه به علت آن بستگی دارد. سرفه ناشی از سرماخوردگی، آلرژی، رفلاکس یا تحریک راه های تنفسی با یک روش یکسان بهتر نمی شوند. با این حال، برای سرفه های خفیف و کوتاه مدت می توان از روش های زیر برای کاهش علائم استفاده کرد.
1. نوشیدن مایعات کافی: کم آبی ترشحات دستگاه تنفسی را غلیظ تر و خروج آن ها را دشوارتر می کند. نوشیدن آب و سایر مایعات مناسب در طول روز به حفظ رطوبت بدن و رقیق تر شدن ترشحات کمک می کند.
2. مرطوب نگه داشتن هوای اتاق: هوای خشک راه های تنفسی را تحریک کرده و سرفه را بیشترمی کند. استفاده از دستگاه بخور سرد یا مرطوب کننده هوا را امتحان کنید.
3. دوش آب گرم و هوای مرطوب: قرار گرفتن کوتاه مدت در محیط مرطوب حمام می تواند خشکی و تحریک مجاری تنفسی را کمتر کند.
4. هنگام خواب، سر را کمی بالاتر قرار دهید: اگر سرفه هنگام دراز کشیدن تشدید می شود، بالا آوردن قسمت بالا تنه برای برخی افراد کمک کننده است.
5. سیگار نکشید و در معرض دود قرار نگیرید: دود مستقیما راه های هوایی را تحریک می کند و باعث طولانی تر شدن سرفه می شود.
6. ترکیب عسل و لیمو: خاصیت ضدباکتری و نرم کنندگی این ترکیب معجزه می کند. یک قاشق غذاخوری عسل را آب گرم و آب نصف لیمو مخلوط کنید. در طول روز می توانید این ترکیب را چندبار بنوشید یا غرغره کنید.
7. شربت عسل و پیاز: پیاز خاصیت ضدعفونی کننده دارد و برای گلودرد و سرفه های عفونی مناسب است. پیاز خرد شده را با عسل ترکیب کنید و اجازه دهید چندساعت بماند.
8. ترکیب سیر و عسل: سیر به دلیل داشتن ترکیب آلیسین، خواص ضدمیکروبی دارد. چند حبه سیر را در عسل خام بگذارید و هر روز صبح آن را مصرف کنید.
9. زنجبیل: زنجبیل دارای خاصیت ضدالتهابی قوی است. می توانید آن را به صورت دمنوش با اضافه کردن به سوپ مصرف کنید.
10. دمنوش سیر و پونه: چند حبه سیر را در آب بجوشانید و با پونه کوهی دم کنید.
11. دمنوش شیرین بیان: شیرین بیان دارای خاصیت ضدالتهابی و آنتی اکسیدان است. این ترکیب باعث کاهش دفعات سرفه می شود.
سرفه خشک به سرفه ای گفته می شود که معمولا با خروج خلط یا ترشحات قابل توجه همراه نیست. این سرفه به شکل احساس قلقلک، خارش یا تحریک در گلو تجربه می شود. برای تشخیص علت آن، فقط نوع سرفه کافی نیست. پزشک معمولا مدت زمان سرفه، زمان تشدید آن، علائم همراه و سابقه بیماری های فرد را بررسی می کند. سرفه خشک اغلب پس از عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی ایجاد می شود. ممکن است سرفه حتی بعد از برطرف شدن سایر علائم برای مدتی باقی بماند. آلرژی و ترشح پشت حلق، آسم، رفلاکس معده و تماس با دود یا سایر مواد محرک نیز از علت های مهم سرفه خشک هستند.
سرفه همراه با خلط با سرفه خشک تفاوت دارد. سرفه خلط دار، تا حدی به بدن کمک می کند ترشحات جمع شده در راه های تنفسی را خارج کند. بنابراین هدف درمان خانگی، کمک به رقیق شدن ترشحات و خروج راحت تر خلط است، نه متوقف کردن کامل سرفه.

در کودکان، درمان سرفه و گلودرد بیشتر بر تسکین علائم و تامین مایعات کافی متمرکز است. بسیاری از دلایل سرفه و گلودرد در کودکان ناشی از عفونت های ویروسی هستند و با گذشت زمان بهبود پیدا می کنند. با این حال، روش مناسب به سن کودک بستگی دارد.
مقدار کمی عسل می تواند به کاهش سرفه، به ویژه هنگام شب، کمک کند. عسل برای کودکان زیر یک سال به هیچ عنوان نباید استفاده شود.
آب، سوپ و سایر نوشیدنی های مناسب سن کودک به جلوگیری از کم آبی کمک می کنند. برای نوزادان، شیر مادر یا شیر خشک همچنان منبع اصلی مایعات است.
اگر بلع برای کودک دردناک است، غذاهای نرم و خنک یا ولرم می توانند خوردن و نوشیدن را راحت تر کنند. مجبور کردن کودک به خوردن غذای جامد ضرورتی ندارد. برای کودکان دریافت مایعات اهمیت بیشتری دارد.
کودک نباید در معرض دود سیگار، قلیان یا سایر دودها قرار بگیرد.
این داروها را نباید بدون توجه به سن کودک و توصیه پزشک یا داروساز مصرف کرد. بعضی از داروهای بدون نسخه برای کودکان کم سن مناسب نیستند و مصرف مقدار نامناسب می تواند خطرناک باشد.
بیشتر گلودردها و سرفه های ناشی از سرماخوردگی ویروسی هستند و آنتی بیوتیک روی ویروس ها اثری ندارد. اگر پزشک احتمال عفونت باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوکی را مطرح کند،آزمایش و سپس درمان اختصاصی لازم است.
برای نوزادان و کودکان، اسپری و قطره بینی سالین پاک کننده بینی خوبی است.
1- لیمو: ضدعفونی کننده و سرشار از ویتامین C
2- انار: نرم کننده گلو و التیام بخش.
3- به و سیب (پخته): بسیار مؤثر برای تسکین سرفه های خشک.
4- آناناس: حاوی آنزیم بروملین است که به رقیق شدن خلط و کاهش سرفه کمک می کند.
5- مرکبات (پرتقال، گریپ فروت): تقویت کننده سیستم ایمنی.
مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک: بیشتر سرفه و گلودردها ویروسی هستند و آنتی بیوتیک روی آن ها اثر ندارد. آنتی بیوتیک باید فقط با تجویز پزشک و برای عفونت باکتریایی مصرف شود.
قطع آنتی بیوتیک با بهبود علائم: درصورت تجویز پزشک حتی اگر حالتان بهتر شد، دوره درمان را کامل کنید.
مصرف همزمان چند داروی سرماخوردگی: بسیاری از آن ها استامینوفن یا ضد احتقان دارند و مصرف همزمان باعث مسمومیت می شود.
استفاده از داروی ضد سرفه برای سرفه خلط دار: توجه کنید سرفه خلط دار باید دفع شود. ضدسرفه ها معمولا برای سرفه خشک مفیداند.
مصرف شربت سرفه بدون نسخه برای کودکان زیر 4 سال.
استفاده از آسپرین برای کودکان و نوجوانان در بیماری ویروسی توصیه نمی شود.
استفاده طولانی از اسپری بینی ضد احتقان: استفاده بیش از 3 روز باعث برگشت احتقان می شود.
مصرف آنتی هیستامین ها در سرفه خلط دار: به این دلیل که ممکن است خلط را غلیظ تر کند.
مصرف عسل برای کودک زیر 1 سال: خطر بوتولیسم
غرغره با نمک زیاد یا سرکه خالص: مخاط گلو را تحریک و به گلو آسیب می زند.
غرغره با آب اکسیژنه یا الکل: بسیار خطرناک و آسیب زننده است.
نوشیدن مایعات خیلی داغ: باعث سوختگی و تحریک بیشتر گلو می شود.
بخور با آب جوش از فاصله نزدیک: خطر سوختگی دارد.
مالیدن پمادهای حاوی منتول یا کافور زیر بینی (یا به کودکان زیر 2 سال): خطر اسپاسم راه های هوایی.
استفاده خوراکی از روغن های ضروری: سمی و خطرناک است.
مصرف آبنبات یا قرص مکیدنی در کودکان خردسال: خطر خفگی.
نادیده گرفتن مایعات کافی: کم آبی خلط را غلیظ تر و گلودرد را بدتر می کند.
قرار گرفتن در هوای خشک، دود، عطر و اسپری: گلو و راه های هوایی را تحریک می کند.
استراحت نکردن و بازگشت به فعالیت شدید: بهبود را به تأخیر می اندازد.
سرکوب سرفه خلط دار: جلوی تخلیه ترشحات را می گیرد و ممکن است عفونت بدتر شود.

بله، در برخی موارد خاص، گلودرد می تواند با مشکلات کلیوی مرتبط باشد. این ارتباط معمولا مستقیم نیست. مشکلات کلیوی پس از عفونت خاصی به نام گلودرد استرپتوکوکی می دهد. گلودرد استرپتوکوکی توسط باکتری استرپتوکوک گروه A ایجاد می شود. در برخی افراد، سیستم ایمنی بدن پس از مبارزه با این باکتری، به اشتباه به بافت های سالم بدن، از جمله کلیه ها، حمله می کند. این واکنش ایمنی می تواند منجر به التهاب کلیه شود. دو نوع اصلی از مشکلات کلیوی ممکن است با گلودرد استرپتوکوکی مرتبط باشند:
1. گلومرولونفریت پس از استرپتوکوکی: شایع ترین عارضه کلیوی است که معمولا حدود 10 روز پس از گلودرد ظاهر می شود. علائم آن شامل ادرار تیره یا خونی، کاهش ادرار، تورم (به ویژه در صورت و دست ها) و فشار خون بالا است. اکثر افراد، به ویژه کودکان، به طور کامل بهبود می یابند. اما در بزرگسالان احتمال آسیب طولانی مدت کلیوی بیشتر است.
2. نفریت اینترستیشیال حاد: این عارضه نادرتر است و می تواند منجر به نارسایی حاد کلیه شود. گزارش های بالینی نشان می دهند که این وضعیت می تواند پس از گلودرد استرپتوکوکی رخ دهد.
اگر پس از یک دوره گلودرد علائم زیر را مشاهده کردید، باید به پزشک مراجعه کنید:
برای گلودرد و خلط اغلب عفونت ها، ویروسی هستند و طی 5 تا 7 روز بهبود می یابند. اما در برخی شرایط باید حتما به پزشک مراجعه کنید.
اگر هر یک از این علائم را دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
در این مقاله دیدیم که اگر از درمان های خانگی در زمان مناسب و روش متناسب با نوع مشکل درست استفاده کنیم، به بهبود سرفه و گلودرد کمک کرده ایم. بررسی کردیم که انواع روش های مفید برای کودکان و بزرگسالان چطور و چرا با یکدیگر متفاوت است. لازم نیست که از هر گلودرد و سرفه ای بترسید. کافی است علائم خود را در طول زمان بررسی کنید که زمان نیاز به مراجعه به پزشک را بدانید. درمان های خانگی می توانند مکملی مفید در کنار تغذیه مناسب، استراحت و دوری از سیگار و دخانیات باشند. یادتان نرود، معجزه واقعی تشخیص درست ودرمان به موقع است.
دیدگاه کاربران