اگر جهان معنای از پیش تعیین شده ای ندارد، چرا باید زندگی کنیم و چطور باید زندگی کنیم؟ این سوال ساده اما آزاردهنده چیزی بود که آلبر کامو را در قرن بیستم تا اکنون ماندگار کرد. کامو فقط نویسنده نبود او روزنامه نگار بود، نمایشنامه می نوشت، داستان و رمان منتشر می کرد و نمی شد او را فقط به عنوان نویسنده یا فیلسوف نام برد. درباره سیاست، اخلاق، آزادی، مرگ و معنای زندگی می نوشت و خوب هم می نوشت. کامو در سال 1957 برنده جایز نوبل ادبیات شد، آکادمی نوبل در توصیف آثار کامو گفت که آلبرکامو با جدیتی روشن بینانه، مسائل وجدان انسان معاصر را روشن می کند. اگر می خواهید سراغ آثار آلبر کامو بروید و نمی دانید کدام یک بهترین های آن است، در این مقاله بهترین کتاب های آلبرکامو را برای شما آورده ایم. در ابتدا مطالب اندکی از زندگی این نویسنده بخوانیم.
زندگینامه آلبر کامو
7 نوامبر 1913 در موندوویی الجزایر تحت حاکمیت فرانسه آلبر کامو متولد شد. در خانواده ای فقیر و در شرایطی ساده زندگی به سر می برد. پدرش در کودکی آلبر کامو، در جریان جنگ جهانی اول کشته می شود و همین تجربه ی فقر، بیماری و دشواری های زندگی بعدها ردپای پررنگی در نگاه او به انسان و جهان می گذارد. در دانشگاه رشته تحصیلی اش فلسفه بود و جزء شاگردان موفق، اما ابتلا به بیماری سل مانع ادامه تحصیل او شد. آلبرکامو به فوتبال هم علاقه زیادی داشت اما همین بیماری و سختی های زندگی برای همیشه او را در قالب یک تماشگر فوتبال باقی گذاشت. تمامی این سختی ها مانع ادامه مسیر او نشد راه خود را به سوی روزنامه نگاری، ادبیات و تئاتر کشاند و در سال های جنگ جهانی دوم نیز به فعالیت های مقاومت فرانسه پیوست و پس از جنگ به عنوان سردبیر روزنامه کمبا و یکی از چهره های شناخته شده مطبوعات تبدیل شد.
زندگی عاطفی کامو از حاشیه به دور نبود، ازدواج اول او با دختری از خانواده مرفه و پولدار و معتاد به مورفین بود که بعد از دوسال به دلیل خیانت هردو به جدایی کشیده شد. چند سال بعد کامو با فرانسین فور ازدواج کرد و صاحب دو فرزند دوقلو شدند، اما این ازدواج نیز مانع شکل گیری رابطه های عاطفی دیگر او نشد. مهم ترین رابطه زندگی اش با ماریا کازارس، بازیگر اسپانیایی تبار فرانسوی، شکل گرفت، عشقی پرشور که از سال 1944 آغاز شد و با وجود دوره هایی از جدایی، تا زمان مرگ کامو ادامه داشت. سال ها پس از مرگ او، کاترین کامو مجموعه نامه های پدرش و ماریا کازارس را گردآوری و در سال 2017 در قالب کتاب خطاب به عشق منتشر کرد، 865 نامه ای که یکی از خصوصی ترین و صمیمی ترین تصویرها را از احساسات و رابطه این دو به جا گذاشته اند.
آثار آلبر کامو از رمان ها تا نمایش نامه هایش، حول مفاهیمی مانند، پوچی، آزادی، طغیان و مسئولیت انسان شکل گرفته است. همین موضوعات کامو را به یکی از نویسندگان برتر قرن بیستم تبدیل کرد. در سال 1957 جایزه نوبل ادبیات خودرا دریافت کرد اما تنها سه سال بعد، در سن 46 سالگی و با حادثه تصادف جان خود را از دست داد. کامو قرار بود با قطار به دیدار خانواده اش برود، اما در آخرین لحظه تصمیم گرفت همراه میشل گالیمار، ناشر آثارش، با خودروی او سفر کند.که دچار حادثه رانندگی می شوند. جزئیاتی تلخ که مرگ ناگهانی نویسنده ای را که بارها درباره مرگ نوشته بود، به شکلی عجیب به یکی از روایت های ماندگار زندگی او تبدیل کرد. درباره عمدی بودن این سانحه بعدها گمانه زنی هایی مطرح شد، اما هیچ گاه به طور قطعی اثبات نشد.
بهترین کتاب های آلبر کامو
برای خواندن بهترین آثار آلبرکامو لیست زیر را در نظر بگیرید. بعد از خواندن این آثار باید متوجه شوید که نگاه کامو از پوچی شروع می شود، به عصیان میرسد و در نهایت به همبستگی انسانی و مسئولیت در قبال وجدان خود و انسان ختم می شود.
1- بیگانه
کتاب بیگانه آلبر کامو که در سال 1942 منتشر شد و یکی از مشهور ترین آثار کامو به حساب می آید و از آثار مهم کامو در ادبیات اگزیستانسیالیستی است. درباره مردی با نام مورسو است، شخصیتی که بعد از اتفاق های که برایش می افتد انتظاری را که جامع از آن دارد به جا نمی آورد. مرگ مادرش، روابط عاطفی، دوستی و حتی اتفاقی که مسیر زندگی اش را عوض می کند از نگاه مورسو با نوعی بی تفاوتی و فاصله روایت می شود. اما فقط داستان جذاب بیگانه نیست که انسان را متاثر میکند بلکه کامو خواننده را مجبور می کند به این سوال فکر کند چقدر از احساسات و رفتارهای ما واقعا متعلق به خودمان است و چقدرشان را جامعه از ما انتظار دارد؟ کامو در این کتاب به سوالاتی درباره معنا، آزادی و مسئولیت پاسخ می دهد.
2- افسانه سیزیف
این کتاب آلبرکامو در همان سال کتاب بیگانه منتشر شد یعنی سال 1942 و در لیست بهترین آثار آلبر کامو درباره پوچی است. کامو با سوال سختی این کتاب را آغاز می کند، اگر زندگی معنای قطعی ندارد آیا ادامه دادنش منطقی است؟ در داستان این کتاب سیزیف در اسطوره یونانی محکوم است سنگ بزرگی را تا بالای کوه ببرد و درست زمانی که سنگ به مقصد برسد دوباره پایین بیفتد، و او مجبور است این کار را تا ابد ادامه دهد. اما کامو نمی خواهد ناامیدی رخنه در جان بیفکند بلکه پیشنهاد او این است که انسان باید پوچی را ببیند و با این حال زندگی کند نه با توهم اینکه یک پاسخ نهایی پیدا کرده، بلکه با آگاهی از محدویت های خودش.
معروف ترین ایده افسانه سیزیف، یکی از بهترین کتاب های آلبرکامو
از مشهورترین جمله های این اثر، در ترجمه ای آزاد چنین بیان می شود:
"باید سیزیف را خوشبخت تصور کنیم"
این جمله در نگاه اول عجیب است. چطور کسی که محکوم به تکرار بی پایان یک کار بی نتیجه است می تواند خوشبخت باشد؟ پاسخ کامو در خود همین تناقض است، شاید خوشبختی الزاماً به معنای پیدا کردن یک هدف نهایی نباشد. شاید بتوان در خود زندگی، آگاهی و عصیان در برابر سرنوشت، چیزی برای زیستن پیدا کرد.
3- طاعون
طاعون در سال 1947 منتشر شد و جزء معروف رمان های آلبر کامو است. داستان در شهر وهران الجزایر که بیماری طاعون زندگی مردم را زیر و رو کرده است شروع می شود. اما این کتاب فقط داستان یک بیماری نیست. در این رمان واکنش انسان ها مورد بحث است، بعضی ها آن را انکار می کنند، بعضی ها فرار می کنند، بعضی به فکر منافع خودشان هستند و بعضی به یکدیگر کمک می کنند. یکی از جملات کامو در این کتاب این است که : "آنچه در انسان شایسته تحسین است، بیشتر از آن چیزی است که در او شایسته سرزنش است."
4- سقوط
کتاب سقوط آلبرکامو در سال 1956 منتشر شده است و یکی از بهترین رمان های آلبرکامو به شمار می آید. در این کتاب راوی داستان مردی به نام ژان باتیست کلامانس در یک بار در امستردام با فردی ناشناس صحبت می کند و کم کم شروع به تعریف کریدن داستان خودش می کند. مانند اعترافی که کم کم خواننده را درگیر ماندن می کند. این کتاب ما را به این فکر می اندازد که چقد از قضاوت های اخلاقی ما درباره دیگران، راهی برای فرار از نگاه کردن به خودمان است؟ اگر کتاب بیگانه کامو را از زاویه پوچی و طاعون را از زاویه همبستگی ببینیم، سقوط وجه تاریک تر و روان شناختی تر اورا نشان می دهد.
5- انسان طاغی (کتاب عصیانگر)
طاغی یا انسان طاغی در سال 1951 منتشر شد و از دشوارترین و خواندنی ترین کتاب های آلبرکامو به حساب می آید. موضوع اصلی این کتاب عصیان است، کامو این عصیان را از سطح فردی فراتر می برد و به سیاست، انقلاب، خشونت و مسئولیت انسان در برابر دیگری می رساند. جمله معروف این کتا این است که : "من عصیان می کنم، پس ما هستیم"
این جمله کامو نشان می دهد که عصیان فقط یک اعتراض شخصی نیست، عصیان انسان را بهم پیوند می دهد. اما اگر از طرف دیگر به قضیه نگاه کنیم و عصیان باعث خشونت بی حد شود خودش می تواند به چیزی تبدیل شود که در ابتدا علیه آن برخواسته شدیم.
پیشنهاد: این کتاب را بهتر است بعد از بیگانه، افسانه سیزیف و طاعون بخوانید.
بهترین ترجمه های فارسی آثار آلبر کامو
از آنجایی که آثار آلبرکامو توسط مترجمان زیادی ترجمه شده است و انتخاب مترجم بیشتر به خود اثر و سلیقه خواننده بستگی دارد ما سعی کردیم در این لیست بهترین ها را برای شما بیاوریم. برای مثال خشایار دیهیمی و لیلی گلستان هر دو ترجمه شناخته شده ای از کتاب بیگانه البرکامو دارند. کتاب طاعون هم ترجمه رضاسیدحسینی از نسخه های قدیمی و بسیار شناخته شده ای رمان به زبان فارسی است. ترجمه کاوه میرعباسی هم برای کتاب طاعون از نسخه های شناخته شده است. برای اثار فکری کامو مترجمانی از جمله محمد علی سپانلو برای کتاب افسانه سیزیف و مهستی بحرینی برای کتاب انسان طاغی از بهترین ها هستند.
سخن آخر
شاید دلیل ماندگار شدن آلبر کامو این نباشد که برای سوال های بزرگ زندگی جواب های قطعی پیدا کرده، برعکس، او جرئت کرد با بعضی از این سؤال ها بدون فرار کردن روبه رو شود. از مورسو در بیگانه تا سیزیف در افسانه سیزیف و آدم هایی که در طاعون میان ترس و مسئولیت انتخاب می کنند، کامو مدام یک چیز را یادآوری می کند. شاید جهان پاسخ روشنی برای ما نداشته باشد، اما هنوز می توان انتخاب کرد، دوست داشت، عصیان کرد و کنار دیگری ایستاد. در این مطلب بهترین رمان های آلبر کامو را برای شما ذکر کردیم که همیشه از بهترین ها شروع کنید، بعد از خواندن یادتان نرود دیدگاه و تجربیات خود را با به اشتراک بگذارید برایمان خیلی ارشمند است.
